Samoloty niemieckie Wielkiej Wojny - Taube i DFW B-I.

 Prezentowaną pocztówkę wydano tuż po zakończeniu I wojny światowej. Przedstawia zdobyczne niemieckie samoloty eksponowane na terenie Pałacu Inwalidów w Paryżu. Zwraca uwagę znajdujący się na pierwszym planie Rumpler "Taube", którego skrzydła nawiązywały obrysem do skrzydeł gołębia. Na drugim planie wbrew opisowi znajduje się nie Aviatik, lecz obserwacyjny DFW B-I. Zwraca uwagę namalowanie znaków rozpoznawczych na górnych powierzchniach dolnego i górnego płata. Samoloty zostały zdobyte z pewnością na samym początku I wojny światowej.

Opis: Daniel Buszyński.
Źródło: Pocztówka ze zbiorów Daniela Buszyńskiego.

 

 

Rumpler "Taube"

Samolot pionierski, szkolny, rozpoznawczy i bombowy - Niemcy

Samolot Etrich ”Taube” (Gołąb) był jedną z pionierskich konstrukcji z 1909 r. wyróżniających się oryginalną budową. Konstruktorem był Austriak Igo Etrich. Cechę szczególną tego samolotu stanowiło skrzydło wzorowane na kształcie nasienia palmy zanonia macrocarpa.

W 1911 r. (wg [3]- w 1910 r.) licencję nabyła niemiecka firma Rumpler, która produkowała go pod nazwą Rumpler ”Taube”. W wyniku sporu z firmą Rumpler, Etrich utracił prawa patentowe na terenie Niemiec, wskutek czego inne firmy niemieckie podjęły produkcję samolotu bez kupowania licencji, min. Albatros, DFW, Gotha, Halberstadt, Jeannin, Kondor, Krieger, Roland oraz inne. Wg [3] w okresie od 1910 do 1914 r. aż 54 konstruktorów, głównie z terenu Niemiec, zbudowało ponad 500 samolotów o układzie skrzydeł opartym na pierwowzorze Etricha.

W dniu 5.12.1912 r. pilot Alfred Friedrich ustanowił na samolocie Rumpler ”Taube” krajowy rekord długotrwałości lotu- 5 h 10'. Natomiast 13.09.1913 r., jako pierwszy pilot niemiecki, wykonał na samolocie ”Taube” lot z Berlina do Paryża, aby następnego dnia polecieć z Paryża do Londynu.

Samolot miał bardzo dobre osiągi i był używany w latach 1910-1915 w wielu krajach. Znajdował się w wyposażeniu lotnictwa wojskowego. Był używany jako samolot bojowy, do rozpoznania i lekkiego bombardowania na początkach wojny. Te śmiercionośne gołębie były prekursorami bombardowania: w pierwszym nalocie na Paryż, na początku 1915 r. pojawiły się także nad Warszawą.

W 1932 r. niemiecki pilot A. Friedrich w 1932 r. zbudował kopię samolotu ”Taube”, oznaczoną Friedrich-Etrich ”Taube”.

W Polsce.

Wg [1]- Warszawskie Towarzystwo Lotnicze ”Awiata” zakupiło w 1910 r. w Niemczech 3 samoloty ”Taube” zbudowane w wytwórni Rumpler. Natomiast wg [5]- były samoloty Etrich ”Taube”, które zostały zakupione w Austrii. Zbudowane zostały w warsztatach Etricha, mieszczących się na lotnisku Wiener Neustadt pod Wiedniem. W marcu 1912 r. po likwidacji ”Awiaty” samoloty zostały zarekwirowane przez władze carskie i przekazane rosyjskiemu lotnictwu wojskowemu.

Na samolotach Rumpler ”Taube” loty wykonywał polski pilot Wojciech Wojna.

Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 r. w hangarach CSL na Mokotowie znajdował się zdekompletowany jednopłatowiec Rumpler Nr 3 bez silników, kół i pokrycia płóciennego. Była to zapewne pozostałość po WTL ”Awiata”. Na Ławicy w lutym 1919 r. był również stary ”Rumpler Eindecker B”. Prawdopodobnie zostały oddane do kasacji.

W czerwcu 1920 r. wpłynęła oferta firmy O. Friese z Łodzi na dostawę samolotów Rumpler ”Taube” C-I dla lotnictwa polskiego. Nie została jednak przyjęta.

Konstrukcja:
Dwumiejscowy górnopłat o konstrukcji drewnianej.
Skrzydło o charakterystycznym obrysie, bardzo cienkie, miały dwa dźwigary wewnętrzne z gęsto nanizanymi drewnianymi żebrami oraz dźwigar pomocniczy, usztywniający pod płatem, z którym łączyły go krótkie wsporniki. Pokryty płótnem.
Kadłub drewniany. Przód kadłuba kryty blachą, reszta płótnem. Kabiny odkryte.
Podwozie klasyczne stałe.

Uzbrojenie- nieuzbrojony. Udźwig bomb- 20 kg.

Silnik- rzędowy Argus As-I o mocy 73,6 kW (100 KM, Mercedes D-I o mocy 77 kW (105 KM) lub rotacyjny Gnôme o mocy 38 kW.

Dane techniczne Rumpler 4A ”Taube” (wg [1]):
Rozpiętość- 14,0 m, długość- 10,2 m, wysokość- 3,2 m, powierzchnia nośna- 35,0 m².
Masa własna- 600 kg, masa użyteczna- 260 kg, masa całkowita- 860 kg.
Prędkość max- 100 km/h, zasięg- 300 km.

Dane techniczne Rumpler ”Taube” z 1914 r. (wg [2]):
Rozpiętość- 13,6 m, długość- 9,6 m, wysokość- 3,1 m, powierzchnia nośna- 28,9 m².
Masa własna- 600 kg, masa użyteczna- 320 kg, masa całkowita- 920 kg.
Prędkość max- 105 km/h, czas lotu- 4 h.

Źródło:

[1] Morgała A. ”Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924”. Wyd. Bellona; Wyd. Lampart. Warszawa 1997.
[2] Bączkowski W. ”Samoloty bombowe I wojny światowej”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1986.
[3] Krzyżan M. ”Samoloty w muzeach polskich”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1983.
[4] Malinowski T. ”Lotnicy świata”. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności. Warszawa 1985.
[5] Banaszczyk E. ”Pierwsze skrzydła”. Wydawnictwo MON. Warszawa 1972.
[6] Praca zbiorowa ”Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa.”. Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Ku Czci Poległych Lotników. Warszawa 1933. 

Źródło tekstu: <http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/2557/126/Rumpler-Taube>, dostęp: 270.08.2020.

 

 DFW B-I
(Mars MD-14)

Niemiecki samolot rozpoznawczy

Niemiecka firma DFW (Deutsche Flugzeugwerke GmbH) została założona przez Bernarda Mayera w 1910 r. w miejscowości Lindenthal koło Lipska. Firma zaprojektowała i zbudowała szereg udanych samolotów, chociaż, podobnie jak wiele innych firm, rozpoczęła swoją działalność od licencjonowanej konstrukcji samolotów francuskich (w szczególności dwupłatowego pchacza Maurice'a Farmana).

Pierwszym samolotem własnej konstrukcji był samolot DFW Mars, który został zbudowany w wersjach jednopłatowca i dwupłatowca. Wraz z wybuchem I wojny światowej firma DFW rozpoczęła projektowanie i budowę serii własnych samolotów, z których tylko jeden był powszechnie używany.

W 1914 r. inż. Walter Oelerich opracował projekt samolotu MD.14 (Militärdoppeldecker typ 14, oznaczany również jako Mars MD.14), który miał służyć jako samolot rozpoznawczy i szkolny. Otrzymał skrzydła o jednakowej rozpiętości i charakterystycznym sierpowatym kształcie, które zwiększały stabilność wzdłużną. Kadłub samolotu i usterzenie ogonowe pod wieloma względami przypominały swego poprzednika- dwupłatowca DFW Mars. Do napędu zastosowano chłodzony wodą silnik rzędowy Mercedes D.I o mocy 74 kW (100 KM).

Samolot został skierowany do produkcji seryjnej i otrzymał wojskowe oznaczenie DFW B-I. W 1915 r. pojawił się samolot DFW B-II (oznaczenie fabryczne MRD), prawie identyczny z poprzednikiem, przeznaczony jednak głównie do szkolenia pilotów. Otrzymał skrzydła o mniejszej rozpiętości. Do napędu stosowano silniki Mercedes D.I o mocy 74 kW (100 KM) lub Mercedes D.II o mocy 90 kW (120 KM). Ogółem w latach 1914- 1915. zbudowano ok. 100 egz. obu wersji.

DFW B-l , obok samolotów Aviatik B-l i Albatros B-I, był typowym przedstawicielem niemieckiego, nieuzbrojonego, dwumiejscowego samolotu wojskowego klasy „B”. Od początku wojny służył jako samolot rozpoznawczy na froncie zachodnim i wschodnim. Chociaż B-l był nazywany, ze względu na kształt zakrzywionych skrzydeł, nieco ironicznie latający banan, był popularny wśród załóg. Samolot był stabilny, niezawodny i miał znakomite właściwości lotne. Z czasem jednak stawał się bezbronny wobec, coraz częściej uzbrojonych w karabiny maszynowe, samolotów nieprzyjaciela. Wiosną 1915 r. został zmodernizowany, zainstalowano mocniejszy silnik oraz dodano uzbrojenie. Na górnym płacie zamontowany został ruchomy karabin maszynowy Parabellum, który strzelał ponad kręgiem śmigła. Obsługiwany był przez obserwatora z pierwszej kabiny. Podczas strzelania obserwator musiał wydostać się z kabiny i stać na swoim siedzeniu. System był jednak nie tylko niewygodny, ale także niebezpieczny. Obserwator podczas obsługi karabinu całkowicie zasłaniał pilotowi widok do przodu, a podczas energicznych manewrów mógł wypaść z samolotu. Po wycofaniu w 1915 r. z jednostek pierwszoliniowych, samoloty B-I zostały skierowane do szkół lotniczych. Samoloty DFW B-II były używane wyłącznie jako samoloty szkolne.

W październiku 1914 r. wojska rosyjskie zdobyły samolot DFW B-I (Mars MD-14). W firmie Towarzystwo Akcyjne Żeglugi Powietrznej W. A. Lebiediew został odbudowany prawie od podstaw. Z początkiem 1915 r. został przekazany na front.

W Polsce.

Odbudowa samolotu DFW B-I z zakładach W. A. Lebiediewa była prowadzona pod kierownictwem Polaków: dyrektora firmy Witolda Jarkowskiego oraz kierownika biura konstrukcyjnego Leopolda Szkulnika. Zdobyte wówczas doświadczenia zostały wykorzystane podczas budowy samolotów Liebiediew "Rosyjski Albatros".

Konstrukcja.
Dwumiejscowy dwupłat o konstrukcji drewnianej.
Kadłub o konstrukcji drewnianej. Kabiny odkryte. Pilot zajmował miejsce w tylnej kabinie, obserwator- w przedniej.
Skrzydła o konstrukcji drewnianej. Rozpórki międzyskrzydłowe wykonane z rur stalowych.
Usterzenie i stery o konstrukcji metalowej, wykonanej z rur stalowych.
Podwozie klasyczne stałe.

Uzbrojenie- samolot nieuzbrojony. W późniejszym okresie montowano nad górnym płatem ruchomy karabin maszynowy Parabellum, który strzelał ponad kręgiem śmigła.

Silnik- rzędowy Mercedes D.I o mocy 74 kW (100 KM) lub Mercedes D.II o mocy 90 kW (120 KM).

Dane techniczne BFW B-I (wg [2]):
Rozpiętość- 14,0 m, długość- 8,4 m, wysokość- 3,0 m, powierzchnia nośna- 40,0 m².
Masa własna- 650 kg, masa całkowita- 1015 kg.
Prędkość max- 120 km/h, pułap- 3000 m, zasięg- 600 km.

Źródło:

[1] Januszewski S. ”Witold Jarkowski. Inżynier aeronauta- pionier lotnictwa”. Politechnika Wrocławska. Fundacja Otwartego Muzeum Techniki. Wrocław 2006.
[2] Gray Peter, Thetford Owen "German Aircraft of the First World War". Doubleday & Company, Inc. Garden City. New York 1970.

Źródło tekstu: <http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/14988/126/DFW-B-I>, dostęp: 27.08.2020.